I Kula Tudor Vladimiresku

Miśto avilean and-o źudeco Mexedinci, p-ol śukare plajna le Ćenecienqo, kaj I Kula Tudor Vladimiresku ućel pes sar jekh simbolo le Olteniaqo thaj le thmutnesqi historia. Vazdini maśkar ol berśa 1800, katar o Tudor Vladimiresku pala so ol xoraxaje dine jag le forosqe Ćernci, and-i jekh epoka pherdi marimatenθar thaj pakivpnaça and-o miśtipen, o vazdipen sas o martoro le kodolenqe dukhavde vaxta. Sas maj but desar jekh vazdipen – sas o refuʒio, sas I fortǎreaca, sas o kher le kodolenqe kaj dikhelas suno k-i jekh Rumunia vesti thaj khetanutni. 

O Tudor Vladimiresku inkǎrdǎs p-ol  zidure kadales arxitektoniko vazdipen, na numaj ol vurme le revoluciaqe, thaj vi o sune jekhe themesqi maj laćhi. Kathe, telal o ćeri le Olteniaqi, biandǎs pes I speranca thaj xramosardǎs pes I historia. Ages, I kula aćhǒl jekh faro le amari themutni identitaqo, thaj fiesavi karamida inkǎrel el o zorǎqo ekovo le Tudoresqo.  

Kadja ke, lokhes, putar ol porte kadala kulǎqi thaj mukh tut phirdo and-ol nakhle vaxta, and-o jekh than kaj I legenda le Tudoresqi Vladimiresku phanglel pes le amari historiaθar khetanutni. O so maj prinʒardo historikano monumento, andar ol oltenikane plajna aźukeren te sikavel tuqe ol bukǎ garavde te inspirin tut.  

---

Jekh xarno historikano nakhavipen

O gav Ćerneci sas atestime dokumentario and-o berś 1571, thaj andar trin śelberśa ʒi and-o berś 1841 sas reśedinca and-o źudeco Mexedinci. Atunći I zona areslǎsas k-o maj but de 40 kule, tha jekh rig andar lenθe sas phabarde telal katar ol xoraxaja, thaj ol aver sas pheravde le izdrajmatenθar. 

Andar ol bute kule, numak 3 maj si ages and-o Mexedinci, andar save I Kula Kucui kaj si and-ol Brośteni. O kolaver duj, I Kula Tudor Vladimiresku thaj I Kula Nistor, si and-ol Ćernci, p-o Girdanesqo Plajn, but paśe jekh avrǎθar.  

Anglal kathe sas duj lokaliteturǎ atestime: O Girdano thaj I Kurila, tha kaj maj na-i le vaxteça.  

---

I Paramići le thanesqi 

Trujal le berśesqo 1800, o Tudor Vladimiresku, kindǎs p-o Girdanesqi Plajn jekh mośia kaj vazdinǎs I kula. O vazdipen sas kerdo te aparil tha vi te inkerel bukǎ, o Tudor Vladimiresku inkǎrindoj kathe jekh rig andar o armamento primisardo katar ol ruśǎ vaj kindo katar ol austrićea thaj labǎrdo and-i revolucia andar o berś 1821. Sosqe xalǎs but love sosqe avilǎs I revolucia, o Tudor areslo te mekhel gaźo I kula kaś te avel les love te inkǎrel o maripen lovença.  

Maj palal, o Jon Gǎrdǎreano, amal kadalesqo kindǎs I prprieteta and-o berś 1838. Vov laćhardǎs les thaj kerdǎs vi I xaning kaj si lan 67 metrǎ and-i bar la kulǎqi.  

---

Korkorrutne eksperience 

Kana areslǎn k-i Kula Tudor Vladimiresku, daśtis te dikhes vi I Kula Nistor, kaj si but paśa kadalaθar.  

Sa kadja, jekh phiripen ʒi k-ol Ruine le Dizekaqi Ada Kaleh thaj ʒi k-o Complekso Arxeoloʒiko andar I Drobeta Turnu Severin sastǎrela ćaćes I eksperienca dini katar o źudeco Mexedinci.