Tradicionalo khera Straźa

Nakh and-o gi la Bukovinaqo thaj mukh tut drabardo katar o śukaripnasθar la komunaqi Straźa, jekh tikno kolco rajesqo kaj ol tradicie si inke ʒiuvinde. Areslǎn and-o jekh than le legendenqe save phenen ke e Straźa biandǎs pes andar o kamipen le thanutnenqo kaj te dikhel pala’i Mänästirea Putna. 

E historia phurdel intǎl le kodole 9 km savenθe zinzarel pes o jekhutno gav la komunaqo. Kathe beślǎs pes inke andar e barresqi epoka, sas o martoro le nakhavipnasqo le vaxtesqe thaj le evenimenturenqo save kerdǎs les prinʒardo. O rangǎripen le khangerǎqe kathar, kerdi katar e Epoaminonda Bukevski, del jekh filastrin karin o nakhlo vaxt kadale thanesθe pherdo farmekosθar. 

E Straźa lośarel tut bute kherença pästorikane, le ukhardimata śindrilaθar vazdine and-e śtare pajende thaj filastrina dudǎrde save akharen tut te ʒas andre and-o gi la ʒivipnasqo montano. Kathe, ol vazdimata kaśtesqe bradosθar thaj molidosθar phaglel e simpliteta le prasaça tradicionalutni. Arakhesa e liniśtea thaj e paća jekhe gavesqe dikhlo śukar katar pesqe manuśenθar, jekhe identitaça kulturalo zorali rangǎrdi. 

O ververipen le kherenqo andar e Straźa si les thana bare, khera and-o semiokolo, le okoleça zorǎrdo, vaj dublaça bar. Ol khera si savaxt dur katar o than katar o drom, thaj ol porte daśtin te aven uće sar e bar vaj monumentalo, le vaj bi ornamenturença, śindriliturença, tha’ maj simplea sar kodola maramureśikane. 

Vi kana na-i jekh lokaliteta turistiko, e Straźa del tut but variante kaj te nakhes tuqe o vaxt vesto, thaj pesqe thanutne aven angla tuθe le ileça putardo. Ʒanesa ke o bukǎripen le koźokorimasqo si jekh phurani tradicia kathe, Mai but jekh aver phurani tradicia inkǎrdi ʒi ages si kodoja le suvǎvipnasqe le xuravimasqo popularo tradicionalutno, savo sikavel pes and-e originaliteta thaj simpliteta, thaj e ”Träistuca katar e Straźa” si kodova elemento autentićiteθar savo satǎrel les thaj anel les angle. Jekh aver daśtinipen le sträźerenqo si o bukǎripen le kaśtesqe and-e sea pesqe forme, trebutno and-ol vazdimata. 

O śukaripen la Bukovinaqo mukhela tut godǎnça bi bistraipnasθar. Kathe, o vaxt fal pes ke arakhlǎs pesqo than inkǎrindoj ʒiuvindi e tradicia thaj e autentićiteta le thanesqe. 

---

Ʒeografiko thovipen 

Thovdini and-e i Depresiunea le Rädäucosqe, e komuna Straźa zinzarel pes p-e 9 km, isindoj dikhli jekh maśkarutni komuna. 

E straźa paśarel pes k-o nordo le Ukrajinaça, k-o sudo le Putnaça, k-o esto le foroça Vikovu Opral thaj k-o vesto le komunaça Brodina. E lokaliteta si nakhavdi katar o esto k-o vest katar e pani Sućeava, kerindoj rig andar ol Obćinurǎ la Bukovinaqe. 

Jekh seria plajnenθar uće malaven pen p-ek rig thaj p-aver rig le śerutnesqe pajesθe (Plajn Prislop, Plajn Pädurecosqe, Plajn Bïtka, Plajn le Stauinaqi, Plajn Strïmturi), śerutne vïrfurǎ isindoj o Vïrfo Picu thaj o Vïrfo Baro. 

---

Xarno hostorikano mothovipen 

Ol rodimata arheologiko pala’0 than la komunaqo Straźa sikavel ke kathe beślǎs pes inke andar e barresqi epoka. O lil savo sikavel o isipen la komunaqo si andar o berś 1750. Sar rig la Bukovinaqi, sas telal o xulajpen austriaqo ʒi and-o berś 1918. Jekh barǎripen ekonomiko baro sas and-o XX-to śelberś. And-o vaxt le kodole duj maśkarthemutne marimata, e komuna sas lan bare peravimata. 

---

Śerutne manuśa